قند می‌باشد ( باسرا و همکاران، 2005 ). با توجه به مطالب ذکر شده تیمار هیدرو‌پرایمنگ بر روی مقدار قند برخی گونه‌های گیاهی مؤثر بوده و مقدار قندهای مختلف را تغییر می‌دهد البته انتظار می‌رود که این تأثیر در گونه‌های گیاهی و واریته‌های مختلف تغییر کند.
2-11 تأثیر هالوپرایمینگ ( پیش تیمار سازی با نمک ) بر میزان قند :
در مطالعه‌ای که بر روی گیاه هندوانه انجام شده مشخص گردید که به طور کلی با افزایش میزان شوری از میزان قند کل بذر کم می‌شود اما مشاهده شده است که میزان قند کل در بذور گیاه هندوانه ای که با نمک طعام پرایم شده و دچار تنش شوری شده است نسبت به بذوری که پرایم نشده بودند از میزان بیشتری قند کل برخوردار بودند ( سیوریتیپ و همکاران، 2003 ). بر طبق تحقیقات انجام شده بذور گندمی که تحت تیمار هالوپرایمینگ به کمک نمک طعام قرار گرفته بودند و در شرایط تنش شوری قرار داشتند دارای میزان کمتری از قندهای کل، احیایی و غیر احیایی نسبت به بذور تیمار نشده بودند ( افضل و همکاران، 2008 ). در مطالعه‌ای دیگر که بر روی گیاه جو انجام شد مشاهده گردید که پرایمینگ نمک بر روی میزان قند ریشه در شرایط تنش شوری اثر قابل ملاحظه‌ای نداشت همچنین مشاهده گردید که همین تیمار بر میزان قند ساقه دارای اثر قابل توجهی بوده به طوری که موجب افزایش 1/12 درصدی میزان قند در ساقه گشته است ( انور و همکاران، 2011 ). با توجه به مطالب ذکر شده تیمار هالوپرایمینگ بر روی مقدار قند برخی گونه‌های گیاهی مؤثر بوده و مقدار قندهای مختلف را تغییر می‌دهد البته انتظار می‌رود که این تأثیر در گونه‌های گیاهی و واریته‌های مختلف تغییر کند.
فصل سوم
مواد و روشها
3-1 منظور از آزمایش
بطوریکه قبلاً هم اشاره شده منظور از اجرای این تحقیق بررسی اثرات پرایم‌های شیمیایی و هورمونی در کنترل اثرات سؤ شوری خاک بر روی گیاه مارتیغال می‌باشد. با توجه به این که حساسترین مرحله رشد گیاه مرحله جوانه‌زنی و رشد اولیه گیاهچه (سیدلینگ) می‌باشد، لذا اثر پرایمینگ بر میزان جوانه‌زنی، خصوصیات رشد و میزان قند گیاه‌چه که در معرض شوری قرار گرفته‌اند مورد مطالعه قرار گرفت.
3-2 محل اجرای آزمایش
کلیه آزمایشهای این تحقیق در آزمایشگاه شرکت درسا لارستان واقع در شهرک صنعتی لارستان انجام گرفت.
3-3 طرح آزمایش
آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام گرفت که فاکتورها و تیمارهای آزمایشی آن به شرح زیر می‌باشد.
(1)- فاکتور پرایمینگ شامل پنج تیمار که عبارت بودند از
الف: سالیسیلیک اسید
ب: جیبرلیک اسید
ج: نمک طعام
د: آب
ه: بدون پرایم
(2)- فاکتور شوری در شش سطح شامل 0، 50، 100، 150، 200 و 250 میلی‌مول نمک طعام بر لیتر
3-4 طرز اجرای آزمایش
(1)- ضد عفونی بذور
بمنظور تعیین موثرترین ماده و زمان لازم برای ضد عفونی بذور پیش آزمایشهایی بر روی چند ماده ضد عفونی کننده با زمانهای مختلف انجام گرفت، سرانجام مشخص گردید که بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که بذرها برای مدت 30 ثانیه در اتانول 95% قرار گیرند.
(2)- پرایمینگ بذور
با توجه به اینکه در حین انجام عمل پرایمینگ، بذور به اکسیژن نیاز دارند لذا پیش آزمایشی‌هایی ترتیب داده شد که بهترین روش جهت هوادهی بذور مشخص گردد. در ابتدا با استفاده از پمپ هوا که از طریق دمیدن هوا را به محلول پرایمینگ وارد می‌کرد هوادهی انجام گردید اما استفاده از این روش قوه نامیه بذور کاهش پیدا کرد و مشخص گردید که بذور ماریتیغال به شرایط غرقابی حساس می‌باشند و این روش جهت پرایمینگ بذور کارایی ندارد لذا از روشی دیگر جهت پرایمینگ بذور استفاده کردیم که در این روش از یک محفظه دوار هوادهی استفاده گردید که این روش موثر بود و تأثیر سویی بر قوه نامیه بذور برجای نمی‌گذاشت.
علاوه بر این بمنظور یافتن بهترین مدت زمان جهت پرایمینگ بذور پیش‌آزمایشی ترتیب داده شد. مشخص گردید که حداکثر جذب آب توسط بذور 10 ساعت پس از قرار گرفتن بذور در محلول پرایمینگ بوقوع می‌پیوندد. الف: هیدروپرایمینگ ( پیش‌تیمار سازی با آب )
جهت پیش تیمار سازی بذور با آب یا هیدروپرایمینگ 100 گرم بذر ضد عفونی شده را در محفظه پرایم کن که تا نیمه آب داشت قرار دادیم. دستگاه را به مدت 10 ساعت روشن گذاشته و به کمک یک گیربکس سرعت چرخش را بر روی یک دور در ثانیه تنظیم نمودیم. در نهایت پس از پایان 10 ساعت بذرها را بیرون آورده و آب کشی کرده و به مدت چند روز آنها را در فضای باز در سایه قرار داده تا کلیه بذور خشک گشته و جهت آزمایشها مورد استفاده قرار گیرند.
ب: هالوپرایمینگ ( پیش‌تیمار سازی با نمک )
جهت پیش‌تیمار سازی با نمک ابتدا آب‌نمکی با غلظت 5/0 درصد تهیه کرده و سپس مراحل گفته شده در مورد هیدروپرایمینگ را در مورد هالوپرایمینگ تکرار کردیم.
ج: جیبرلیک اسید پرایمینگ ( پیش‌تیمار سازی با جیبرلیک اسید )
جهت پیش‌تیمار سازی با جیبرلیک اسید از محلول جیبرلیک اسید با غلظت 200 میلی‌گرم در لیتر استفاده کرده و مراحل ذکر شده در مورد هیدروپرایمینگ را تکرار گردید.
د: سالیسیلیک اسید پرایمینگ ( پیش‌تیمار سازی با سالیسیلیک اسید )
جهت پیش تیمار سازی با سالیسیلیک اسید از محلول 50 پی‌پی‌ام سالیسیلیک اسید که قبلاً تهیه شده بود استفاده کرده و مراحل ذکر شده در مورد هیدروپرایمینگ مجدداً تکرار گردید.
ه: شاهد (بدون پرایم)
در این مورد بذور بدون هیچ پیش‌تیماری در آزمایشات مورد استفاده قرار می‌گرفت.
(3)- جوانه‌زنی بذر
برای هر واحد آزمایشی با توجه به تیمار فاکتور پرایمینگ مربوطه ( هیدروپرایمینگ و … ) 50 عدد بذر سالم و یکنواخت را انتخاب نموده و در داخل پتری‌دیش‌های محتوی کاغذ صافی قرار داده شدند. سپس به هر پتری‌دیش به میزان هفت سی‌سی از محلول نمک تیمار شوری مربوطه ( 0، 50، 100، 150، 200 و 250 میلی‌مول در لیتر ) که قبلاً آماده شده بودند اضافه می‌گردید. جهت تعیین میزان تبخیر و آبیاری مجدد در طول دوره آزمایش پتری‌دیش‌ها را وزن کرده و در ژرمیناتور قرار داده شدند. دستگاه ژرمیناتور به گونه‌ای تنظیم شده بود که دمای داخل آن 25 درجه سانتیگراد و مدت زمان روشنایی آن در شبانه‌روز 12 ساعت باشد.
(4)- اندازه گیری قند:
بمنظور استخراج و اندازه‌گیری قند در تیمارهای مختلف، برای هر واحد آزمایشی ده عدد بذر ضد عفونی شده را وزن نموده و پس از قرار دادن در یک پتری‌دیش با توجه به تیمار مربوط با محلول 0، 50، 100، 150، 200 و 250 میلی‌مول نمک طعام خیس می‌گردیدند. پس از گذشت 12، 24 و 36 ساعت 1/0 گرم ماده خشک از هر پتری‌دیش‌ جدا و جهت استخراج قند مورد استفاده قرار می‌گرفت.
الف: استخراج قند:
بمنظور استخراج قند از روش اموکولو استفاده گردید. در این روش ماده گیاهی در اتانول سائیده شده تا به صورت یک ماده یکنواخت در آید. سپس طی چند مرحله محلول فوق را گرم کرده و به آن الکل اضافه می‌گردید. در نهایت این محلول را صاف کرده و جهت اندازه گیری قند از آن استفاده می‌شد.
ب: تهیه معرف آنترون :
برای تهیه معرف آنترون ابتدا 152 سی‌سی اسید سولفوریک 98 درصد با 60 سی‌سی آب مقطر در زیر هود به آرامی رقیق کرده و بعد از خنک شدن محلول اسید میزان 3/0 گرم پودر آنترون به را به آن اضافه کرده و بر روی یک هات‌پلیت قرار می‌گرفت هیتر هات پلیت را خاموش کرده و تنها همزن آن را روشن نگه داشته و با قرار دادن یک عدد مگنت در ظرف حاوی اسید صبر میکنیم تا با آرامی به طور کامل پودر آنترون در محلول اسید حل گردد. محلول بدست آمده را جهت مصارف بعدی در ظرف کهربایی رنگ در یخچال نگه‌داری کرده و برای اندازه‌گیری قند کل مورد استفاده قرار می‌گرفت.
ج: تهیه نمودار استاندارد قند کل :
قبل از اندازه‌گیری میزان قند کل نمونه‌ها لازم بود که منحنی استاندارد قند کل تهیه گردد. برای این منظور در شش لوله آزمایش مقادیر 0، 2، 4، 6، 8 و 10 سی‌سی از محلول گلوکز یک گرم در لیتر ریخته و با آب مقطر حجم هر لوله را به بیست میلی‌لیتر می‌رساندیم. در مرحله بعد از هر لوله آزمایش 4/0 میلی‌لیتر برداشته و با اضافه کردن شش میلی‌لیتر معرف آنترون در شش لوله آزمایش دیگر ریخته و در حمام آب گرم 100 درجه سانتیگراد قرار می‌دادیم. پس از 20 دقیقه لوله‌ها را از حمام آب گرم بیرون آوردیم و پس از خنک شدن نمونه ها در دستگاه اسپکتوفتومتر قرار داده شدند و میزان جذب نور را در طول موج 620 نانومتر قرائت و با کمک نرم‌افزار اکسل نمودار استاندارد قند کل ترسیم می‌گردید.
د: اندازه گیری قند کل:
جهت اندازه‌گیری میزان قند کل از روش مک‌کریدی و همکاران استفاده شد. در این روش به کمک دستگاه اسپکتوفتومتر و با استفاده از معرف آنترون میزان قند کل اندازه گیری می‌شود.
ه: تهیه معرف دی‌نیتروسالیسیلیک اسید :
برای تهیه 200 سی‌سی معرف دی‌نیتروسالیسیلیک اسید 2 گرم هیدروکسید سدیم را در 50 میلی‌لیتر آب مقطر حل کرده و سپس 1/0 گرم سولفیت سدیم به آن اضافه می‌گردید. در ظرف دیگری 2 گرم دی‌نیتروسالیسیلیک اسید را با 4/0 گرم فنل در 50 میلی‌لیتر آب مقطر حل کرده و به محلول اول اضافه کردیم و در نهایت حجم محلول را با کمک آب مقطربه 200 سی‌سی رسانیده و جهت اندازه‌گیری قند احیایی مورد استفاده قرار می‌گرفت.
و: تهیه نمودار استاندارد قند احیایی :
برای تهیه منحنی استاندارد قند احیایی در هشت لوله آزمایش به میزان 0، 1، 5/1، 2، 4، 6، 8 و 10 سی‌سی از محلول گلوکز یک گرم در لیتر ریخته و حجم هر لوله‌ را با آب مقطر به 15 سی‌سی می‌رساندیم. سپس در مرحله بعد 3 سی‌سی از محتویات هر یک از لوله‌ها را با 3 سی‌سی معرف دی‌نیتروسالیسیلیک اسید مخلوط کرده و به مدت 20 دقیقه در حمام آب گرم در دمای 90 درجه سانتیگراد قرار می‌دادیم . بلافاصله بعد از آن یک سی‌سی پتاسیم سدیم تارتارات 40 درصد به آن افزوده شد و پس از خنک شدن لوله‌ها جذب نور را در محلول ها با کمک دستگاه اسپکتوفتومتر در طول موج 575 نانومتر را قرائت نموده و نمودار استاندارد قند احیایی به کمک نرم‌افزار اکسل ترسم گردید.
ز: اندازه گیری قند احیایی:
جهت اندازه‌گیری قند احیایی از روش میلر استفاده گردید. در این روش با استفاده از دستگاه اسپکتوفتومتر و به کمک محلول دی‌نیتروسالیسیلیک اسید میزان قند احیایی اندازه گیری می‌شد.
ح: اندازه گیری قند غیراحیایی:
جهت اندازه گیری قند غیر احیایی از روش شاهد صدیقی و اجمل خان استفاده گردید. در این روش میزان قند غیر احیایی از تفاضل قند کل و قند احیایی محاسبه می گردد.
5- صفات مورد مطالعه:
(1)- سرعت جوانه‌زنی:
Vg= ∑Ni/Di
Vg= سرعت جوانه‌زنی بر حسب تعداد بذر در روز
Ni= تعداد بذر جوانه‌زده در هر روز
Di= شماره روز پس از جوانه‌زنی
(2)- میانگین سرعت جوانه‌زنی ( Average Velocity of Germination = AVG ):
AVG = ∑Nt/∑t
∑Nt = مجموع تعداد بذرهای جوانه‌زده در زمان t
∑t =مجموع زمان ( روز )
(3)- میانگین جوانه‌زنی در روز ( Mean of Day Germination = MDG ):
MDG =∑ (Nt/∑N)
∑Nt = مجموع تعداد بذرهای جوانه‌زده در زمان t
N∑ = تعداد بذرهای جوانه‌زده
(4)- درصد جوانه‌زنی (Germination percentage) :
GP = 100 (N’/N)
N = تعداد کل بذر
N’ = تعداد بذرهای جوانه زده
(5)- مقدار قند:
الف: مقدار قند کل:
مقدار قند کل عبارت است از مجموع میزان قند احیایی و قند غیر احیایی و همانطورکه قبلاً هم ذکر شده جهت اندازه‌گیری آن از روش مک‌کریدی و

مطلب مشابه :  پایان نامه رایگان با موضوع همه گیرشناسی، دوره نوجوانی