همکاران استفاده می‌گردد.
ب: قند احیایی:
جهت اندازه گیری قند احیایی از روش روش میلر استفاده گردید.
د: قند غیر احیایی:
جهت اندازه‌گیری قند غیر احیایی از روش شاهد صدیقی و اجمل خان استفاده گردید.
6- محاسبات آماری و رسم جداول:
جهت انجام تجزیه آماری از نرم‌افزار Mstat-c و جهت رسم جداول از نرم‌افزار Excel استفاده گردید.
فصل چهارم
نتایج و بحث
نتایج و بحث:
نظر به این که بذور گیاه ماریتیغال بوسیله مواد شیمیایی مختلف پرایم گردید و سپس این بذور در معرض سطوح مختلف تنش شوری قرار گرفتند پس از دو سری آزمایش که که در یکی خصوصیات جوانه‌زنی و در دیگری سطوح قند در درون بذر مورد مطالعه قرار گرفت. همانطور هم که قبلاً اشاره شده بطور کلی در این تحقیق صفات زیر مورد بررسی قرار گرفت.
1- درصد جوانه زنی
2- متوسط جوانه زنی در روز
3- متوسط سرعت جوانه زنی در روز
4- سرعت جوانه‌زنی
5- میزان قند کل
6- میزان قند احیایی
7- میزان قند غیراحیایی
4-1 متوسط سرعت جوانه‌زنی:
با توجه به جدول تجزیه واریانس شماره 4-1 تأثیر فاکتور پرایمینگ و تأثیر فاکتور شوری در سطح 1% معنی‌دار گردید اما اثر متقابل آنها معنی دار نبود.
جدول 4-1: جدول تجزیه واریانس تأثیر پرایمینگ‌های مختلف تحت تنش‌های شوری بر روی شاخص‌های جوانه‌زنی
میانگین مربعات (MS)
منابع تغییر
Df
متوسط سرعت جوانه‌زنی
متوسط جوانه‌زنی در روز
سرعت جوانه‌زنی
درصد جوانه‌زنی
شوری (A)
4
**54/3
** 97/0
**38/78
**44/693
پرایمینگ(B)
5
**51/6
**22/0
**45/63
**16/1274
AB
20
ns72/0
**09/0
ns 80/7
ns 73/141
خطای آزمایش
60
48/0
04/0
62/4
40/94
CV
07/21
31/8
08/21
06/21
**معنی دار در سطح 1 درصد و*معنی دار در سطح 5 درصد
با مقایسه میانگین‌های سطوح مختلف شوری با آزمون دانکن 5 % همان گونه که در نمودار 4-1 مشاهده می‌شود بالاترین میزان متوسط سرعت جوانه‌زنی با متوسط 87/3 مربوط به سطح شوری 100 میلی‌مول در لیتر کلرید سدیم و پایین‌ترین متوسط سرعت جوانه‌زنی با متوسط 44/2 در روز مربوط به سطح شوری 250 میلی‌مول در لیتر کلرید‌سدیم بود.
نمودار 4-1: اثر سطوح مختلف شوری بر روی متوسط سرعت جوانه‌زنی
*ستونهای دارای حروف مشابه اختلاف معنی داری ندارند (دانکن 5 درصد)
بر اساس نمودار شماره 4-2، مقاسیه میانگین‌های پرایمینگ‌های مختلف اختلاف معنی داری بین تیمارهای بدون پرایم، جیبرلیک اسید، سالیسیلیک اسید و آب نشان نداد و تنها در تیمار با کلرید سدیم کاهش قابل توجهی در متوسط سرعت جوانه زنی مشاهده گردید.
نمودار 4-2: تأًثیر پرایمینگ‌های مختلف بر روی متوسط سرعت جوانه‌زنی
*ستونهای دارای حروف مشابه اختلاف معنی داری ندارند (دانکن 5 درصد)
با توجه به جدول 4-2 که نشان دهنده اثر متقابل شوری و پرایمینگ می‌باشد بالاترین متوسط سرعت جوانه‌زنی مربوط به اثر متقابل شوری 50 میلی‌مول در لیتر و هیدروپرایمینگ که مقدار آن 48/4 می‌باشد و حداقل متوسط سرعت جوانه‌زنی تحت تأثیر اثر متقابل شوری در سطح 250 میلی‌مول در لیتر و هالوپرایمینگ مشاهده شد که میزان آن برابر بود با 9/0 .
جدول 4-2 اثر متقابل سطوح مختلف شوری و پرایمینگ بر روی متوسط سرعت جوانه‌زنی
250
میلی‌مول
200
میلی‌مول
150
میلی‌مول
100
میلی‌مول
50
میلی‌مول
میلی‌مول
میزان شوری
پرایمینگ
29/2 cd
38/3abc
19/3 a-d
24/4 a
48/3abc
76/3ab*
بدون پرایم
62/2bcd
81/3ab
24/3 a-d
95/3ab
4ab
28/4 a
جیبرلیک اسید
76/2bcd
52/3abc
14/3 a-d
72/3ab
48/4 a
33/4 a
آب
62/3abc
48/3abc
29/3 a-d
95/3ab
43/3abc
48/3abc
سالیسیلیک اسید
9/0 e
2 de
09/3 a-d
48/3abc
2 de
95/1 de
نمک طعام
*میانگین‌های با حروف مشابه اختلاف معنی داری ندارند ( دانکن 5% )
مشاهده می‌شود تأثیر تیمار سالیسیلیک اسید بر روی متوسط سرعت جوانه‌زنی تحت تنش شوری در سطوح پایین شوری تأثیری قابل توجه بر روی این شاخص جوانه زنی نداشت اما در سطوح بالا شوری تأثیر مثبت این پرایمینگ مشاهده می‌شود نتایج مشاهده شده با گزارش سالاریزاده و همکاران (2012) که بیان نموده بودند که تیمار سالیسیلیک اسید پرایمینگ در کاهش اثرات منفی تنش شوری بر روی متوسط سرعت جوانه‌زنی موثر است در یک راستا می‌باشد. در ادامه نتایج بدست آمده در مورد تأثیر هیدروپرایمینگ بر روی این شاخص جوانه‌زنی حاکی از آن بود که نتایج این تحقیق با تحقیق علی‌آبادی فراهانی و معروفی (2011) که بر روی گیاه شنبلیله انجام شده بود همخوانی نداشت. با توجه به تحقیقات گذشته و اثر گونه و حتی واریته گیاهی بر نتیجه اثر پرایمینگ در تنش شوری می‌توان این عدم تطابق نتایج را به تفاوت گونه‌های گیاهی و همچنین تفاوت در مدت پرایمینگ و غلظت محلول پرایمینگ مورد استفاده نسبت داد.
4-2: متوسط جوانه‌زنی در روز:
با توجه به جدول تجزیه واریانس شماره 4-1 تأثیر فاکتور پرایمینگ و تأثیر فاکتور شوری و همچنین اثر متقابل آنها در سطح 1% معنی‌دار گردیده‌اند .
با مقایسه میانگین‌های سطوح مختلف شوری با آزمون دانکن 5% همان گونه که در نمودار 4-3 مشاهده می‌شود بالاترین میزان متوسط جوانه‌زنی در روز مربوط به سطح شوری 250 میلی‌مول در لیتر است که برابر با 865/2 می‌باشد و کمترین متوسط جوانه‌زنی در روز مربوط به سطح شوری صفر میلی‌مول در لیتر است که معادل 256/2 می‌باشد.
نمودار 4-3: اثر سطوح مختلف شوری بر روی متوسط جوانه‌زنی در روز
*ستونهای دارای حروف مشابه اختلاف معنی داری ندارند (دانکن 5 درصد)
بر اساس نمودار 4-4 مقاسیه میانگین‌های پرایمینگ‌های مختلف اختلاف معنی داری بین تیمارهای بدون پرایم با تیمارهای جیبرلیک اسید، سالیسیلیک اسید و آب نشان داده شد که بالاترین میزان متوسط جوانه‌زنی در روز مربوط به بذور پرایم نشده بود که در این بذور مقدار متوسط جوانه‌زنی در روز برابر با 61/2 بود از سوی دیگر کمترین متوسط جوانه‌زنی در روز در مورد تیمار جیبرلیک اسید مشاهده گردید که میزان آن معادل 36/2 می‌باشد.
نمودار 4-4: تأثیر پرایمینگ های مختلف بر روی متوسط جوانه‌زنی در روز
*ستونهای دارای حروف مشابه اختلاف معنی داری ندارند (دانکن 5 درصد)
با توجه به جدول 4-3 مقایسه میانگین اثر متقابل شوری و پرایمینگ مشاهده می‌شود بیشترین متوسط جوانه زنی در روز در شوری 250 میلی‌مول در لیتر و هیدروپرایمینگ مشاهده گردید که مقدار آن برابر بود با 14/3 از سوی دیگر کمترین متوسط جوانه‌زنی در روز در سطح شوری صفر و تیمار هیدروپرایمینگ مشاهده شد که میزان آن 06/2 بود. بطور کلی مشاهده می‌شود در سطوح شوری بالا بر مقدار متوسط جوانه‌زنی در روز بذور ماریتیغال افزوده می‌شود.
جدول 4-3 اثر متقابل شوری و پرایمینگ بر متوسط جوانه‌زنی در روز
250
میلی‌مول
200
میلی‌مول
150
میلی‌مول
100
میلی‌مول
50
میلی‌مول
میلی‌مول
میزان شوری
پرایمینگ
83/2 ab
8/2 abc
4/2 d-h
39/2 e-h
68/2 b-e
58/2 b-g*
بدون پرایم
65/2 b-e
69/2 b-e
37/2 e-h
18/2 h
11/2 h
14/2 h
جیبرلیک اسید
14/3 a
38/2 e-h
34/2 e-h
24/2 fgh
09/2 h
06/2 h
آب
07/3 a
79/2 a-d
63/2 b-f
36/2 e-h
17/2 h
08/2 h
سالسیلیک اسید
64/2 b-e
62/2 b-f
2/2 gh
17/2 h
31/2 e-h
41/2 c-h
نمک طعام
*میانگین‌های با حروف مشابه اختلاف معنی داری ندارند ( دانکن 5% )
در رابطه با تأثیر هیدروپرایمینگ در شرایط تنش شوری بر روی متوسط جوانه‌زنی بذور ماریتیغال مشاهده گردید که باعث کاهش این شاخص جوانه‌زنی می‌گردد که این نتیجه با نتایج بدست آمده بر روی زیره سبز (نعمت‌الهی و همکاران( 2009) و برنج افضل و همکاران (2012) مطابقت دارد. در مورد تیمار هالو پرایمنیگ باید ذکر شود که این تیمار سبب کاهش متوسط جوانه‌زنی در روز در بذور تیمار شده گردید که این نتیجه با نتیجه تحقیق افضل و همکاران (2012) که بیان کرده بودند تیمار هالوپرایمنیگ سبب کاهش متوسط زمان جوانه‌زنی بذور برنجی که تحت تنش شوری قرار داشتند می گردد همخوانی داشت. نتایج بدست آمده در این تحقیق در رابطه با تأثیر سالیسیلیک اسید بر روی متوسط جوانه‌زنی در روز حاکی از آن بود که این تیمار در رابطه با کاهش این زمان دارای تأثیر مثبت بوده و سبب کاهش این شاخص جوانه زنی گردید همچنین با بالاتر رفتن سطوح شوری بر میزان این شاخص افزوده می‌شود به گونه‌ای که بالاترین میزان متوسط جوانه‌زنی در روز مربوط به تیمار 250 میلی‌مول بر لیتر نمک طعام بود. نتایج این تحقیق با تحقیق خان و همکاران (2009) ، امجد و همکاران (2007) که بیان نموده بودند تیمار سالیسیلیک اسید سبب کاهش متوسط جوانه‌زنی در روز بذور فلفل تند می‌گردد همراستا بوده همچنین در گزارشی دیگر در مورد گیاه ذرت احمد و همکاران (2012) گزارش نمودند که سالیسیلیک اسید پرایمینگ در شرایط تنش شوری سبب کاهش متوسط زمان جوانه‌زنی می‌گردد. مشاهده می‌شود کاهش متوسط جوانه‌زنی در روز در سطوح پایین‌تر شوری بیشتر از سطوح بالای شوری می‌باشد و تأثیر پرایمینگ در سطوح پایین شوری بیش از تأثیر آن در سطوح بالای شوری است همچنین در کلیه تیمارها پرایمینگ سبب کاهش این شاخص جوانه‌زنی نسبت به تیمار شاهد میگردد.
4-3: سرعت جوانه‌زنی :
با توجه به جدول تجزیه واریانس شماره 4-1 تأثیر فاکتور ماده شیمایی و تأثیر فاکتور شوری در سطح 1% معنی‌دار گردید اما اثر متقابل آنها اختلافی نشان نمی‌دهد.
با مقایسه میانگین‌های سطوح مختلف شوری با آزمون دانکن در سطح 5 درصد همان گونه که در نمودار 4-5 مشاهده می‌شود بالاترین میزان سرعت جوانه زنی مربوط به سطح شوری 100 میلی‌مول در لیتر می‌باشد که معادل 55/12 می‌باشد و کمترین سرعت جوانه‌زنی مربوط به سطح شوری 250 میلی‌مول بر لیتر نمک طعام بوده که در این سطح شوری سرعت جوانه‌زنی برابر با 24/6 بود.
نمودار 4-5 اثر سطوح مختلف شوری بر روی سرعت جوانه‌زنی
*ستونهای دارای حروف مشابه اختلاف معنی داری ندارند (دانکن 5 درصد)
با مقایسه میانگین مواد شیمیایی مختلف که در نمودار 4-6 مشاهده می‌شود مشخص گردید که بیشترین سرعت جوانه‌زنی مربوط به تیمار با آب بوده که این تیمار با تیمار جیبرلیک اسید تفاوت چندانی نداشتند. سرعت جوانه زنی در تیمار با آب برابر با 67/11 بود. حداقل سرعت جوانه زنی در تیمار با نمک طعام مشاهده شد که مقدار آن 07/7 بود.
نمودار 4-6: اثر پرایمینگ های مختلف بر سرعت جوانه زنی
*ستونهای دارای حروف مشابه اختلاف معنی داری ندارند (دانکن 5 درصد)
با توجه به جدول 4-4 که نشان دهنده مقایسه میانگین‌های اثرات متقابل شوری و پرایمینگ می‌باشد مشاهده می‌شود که بالاترین سرعت جوانه‌زنی در حالتی است که بذور تحت تیمار هیدروپرایمینگ قرار گرفته بودند و سطح شوری محیط نیز 50 میلی‌مول در لیتر نمک طعام بود که در این حالت سرعت جوانه‌زنی 36/15 مشاهده شد از سوی دیگر کمترین سرعت جوانه‌زنی مربوط به شرایطی بود که بذور تحت تیمار هالوپرایمینگ قرار داشتند و در سطح

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه دربارهتجزیه واریانس ، تجزیه واریانس، مقایسه میانگین‌ها