دیدگاه موافقان احیاء جنسیت

عده­ای از فقهای شیعه تغییر جنسیت متحدثه و جدید شمرده و در این راه کوشش­هایی انجام داده­اند در میان فقهای شیعه اولین کسی که در این زمینه مسائلی را بیان داشت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران امام خمینی (ره) است که در حدود سال 1342 شمسی احکام تغییر جنسیت در جلد دوم تحریر الوسیله به رشته تحریر درآورده­اند و به جواز آن فتوا داده­اند[1].

نظر برخی از فقها در مورد تغییر جنسیت

– امام خمینی (ره): می­فرمانید به نظر می­رسد در تغییر جنسیت مرد به زن و یا زن به مرد نیز تغییر جنسیت خنثی به یکی از دو جنس حرام نیست.

– آیت اله خامنه­ای: عمل جراحی تغییر جنسیت برای کشف کردن واقعیت نسبی آنان اشکال ندارد به شرطی که مستلزم فعل حرامی نباشد.

– آیت اله مکارم شیرازی: تغییر جنسیت و ظاهر ساختن جنسیت واقعی ذاتاً خلاف شرع نیست ولی باید از مقدمات مشروع استفاده شود یعنی نظر و لمس مدام در آن نباشد. مگر اینکه به حد ضروت همچون ضرورت مراجعه بسیار به طبیب رسیده باشد که جایز است.

– آیت اله گلپایگانی: اگر به معنای آشکار نمودن حقیقت زنانه و مردانه اشخاص باشد چنانچه مستلزم امر جراحی از قبیل نظر نامحرم نباشد مانعی ندارد و احکام بر رجولیت و انوثیت واقعی جاری می­شود اما تغییر جنسیت قطعی بر فرض تحقق آن در خارج جایز نیست.

– آیت اله تبریزی و آیت اله بهجت: تغییر جنسیت را فقط در خنثی جایز می­دانند.

 

بند دوم: دیدگاه مخالفان احیاء جنسیت

تفکر و بینش مخالفان به تحولات از منظر شرع می­باشد که در مواردی این گونه پیشرفت­ها را مخالف با مبانی اعتقادی خود می­دانند و در مقابل آن جبهه­گیری می­کنند. تغییر جنسیت نیز یکی از این مواردی است که بسیاری از ممالک دنیا پا به عرصه وجود گذاشته است هرچند که بعضی از کشورها آنهم بدون هیچ قید و شرطی پذیرفته­اند و نیز بعضی از کشورها آنرا با شرایطی پذیرفته­اند و دسته سوم از این کشورها یا به عبارت صحیح­تر برخی مذاهب اسلامی با آن مخالفند و آن را به هیچ وجه نپذیرفته­اند.

مطلب مشابه :  ضرورت و چگونگی ایجاد نظام تضمین کیفیت در آموزش و پرورش

تغییر جنسیت از نظر کلیسای مسیحیون نیز غیرمجاز اعلام شده است و برای این ادعای خویش به آیاتی از قرآن استناد نموده­اند و این عمل را یک کار شیطان می­دانند و کسانی را که در قید زناشویی خود را گرفتار این احساس می­کنند صرف احساس خود را مجوزی برای انجام این عمل نمی­دانند و عدم انجام آنرا برای بقاء زندگی زناشویی و جلوگیری از تجدید نسل که از فلسفه­های خلقت و زندگی اجتماعی می­باشد ضروری می‌دانند. ازدواج امری همگانی است و خداوند آنرا در میان آئین­های همه­ی موجودات از انسان­ها و جانوران و موجودات نهاده است.

مهمترین دلیل مخالفان تغییر جنسیت؟

آیه119 سوره مبارکه نساء است:

«و شیطان گفت آنها را گمراه می­کنم و به آرزوها سرگرم می­سازم: به آنان دستور می­دهم که گوش چهار پایان را بشکافند، آفرینش خدا را تغییر دهند و هر کس شیطان را بجای خدا ولی خود برگزیند زیان آشکاری کرده است».

در تفسیر این آیه 3 نظر ارائه شده است که مجموعه آنها را می­توان در سه دسته کلی جای داد.

از میان این 3 دیدگاه، 2 دیدگاه که بر آیند آن­ها حرمت تغییر جنسیت است و یک دیدگاه دیگر که آیه را منحرف از تغییر جنسیت می­داند و پاسخ دو دیدگاه اول محسوب می­شود.

طبری در جامع البیان، ابن عباس، انس ابن مالک، مکرمه، شهد بن خوشب، ابوصالح، از طرفداران این دیدگاه برشمرده شده­اند.

در مورد این نظر چند دیدگاه وجود دراد:

برخی آنها فراگیر و شامل هر نوع تغییر در هر مخلوقی از مخلوقات دانسته­اند.

برخی آنها به حیوانات اختصاص داده­اند و شکافتن گوش حیوانات را مصداق آن دانسته­اند.

مطلب مشابه :  اثر حقوقی جریان ثبتی در صورت عدم وقوع طواری ثبتی

مؤلف تفسیر هدایت می­نویسد:

خداوند چهارپایان را آفریده است و هر عضوی از اعضای آنها به کاری می­آید و در پیکر او وظیفه­ی خاصی را انجام می­دهند در نتیجه هر عضوی از اعضای حیوانات به صورت غیر مستقیم به انسان خدمت می­کند ولی شیطان او را می­فریبد تا آن اعضاء را تباه کند تا منفعتی که از آن بدست می­آمد از بین ببرد.

گروه دیگر نیز قلمرو این آیه را نسبت به انسان دانسته­اند و آیه را به حضی کردن انسان­ها که در گذشته نسبت به بردگان و خواجگان حرم­سرا مرسوم بوده است، تغییر کرده­اند و بعضی نیز تغییرات و جراحی­های زیبایی در این­ها را مصداق آن برشرده­اند.

دکتر وهبه زمیلی از قرآن پژوهان معاصر هرچند نداء و مفهوم آیه را تنها ناظر به انسان­ها دانسته است، لیکن در قلمرو انسان­ها تغییر ممنوع را گسترش داده و ناروا بودن هرگونه تغییر جسمی را از آیه مبارکه فهمیده‌اند.

علامه طباطبائی نیز آیه شریفه را ناظر بر تغییرات جسمانی و مادی انسان­ها می­داند.

1 . جلد دوم تحریر الوسیله. ص 526-528.