دسترسی متن کامل – 
بررسی اثر بخشی مداخلات ردیابی بینایی بر عملکرد توجه پایدار کودکان دچار اختلال  …

دسترسی متن کامل – بررسی اثر بخشی مداخلات ردیابی بینایی بر عملکرد توجه پایدار کودکان دچار اختلال …

P>0.05
P>0.01
نتایج جدول ۹-۴ نشان میدهد چون t محاسبه شده در گروه مداخله برای مسائل شناختی (۸۳۹/۶)، رفتار مقابله ای (۱۴۸/۳)، بیش فعالی (۲۳۶/۴) و کل (۲۹۷/۶) در سطح ۰۱/۰ معنادار است، بنابراین فرض صفر رد شده و نتیجه گرفته میشود که بین میانگین نمرات کودکان گروه مداخله در حیطه های فوق در مراحل پیش آزمون-پس آزمون تفاوت معنادار وجود دارد. بدین معنا که مداخلات ردیابی بینایی منجر به کاهش مسائل شناختی و رفتار مقابله ای و بیش فعالی و کل در کودکان گروه مداخله شده است.
در مورد گروه شاهد چون t محاسبه شده در گروه مداخله برای مسائل شناختی (۷۷/۴) ، رفتار مقابله ای (۳۸۹/۳)، بیش فعالی (۴۶۱/۲) و کل (۱۹۵/۴) در سطح ۰۵/۰ و ۰۱/۰ معنادار است، بنابراین فرض صفر رد شده و نتیجه گرفته میشود که بین میانگین نمرات کودکان گروه مداخله در حیطه های فوق در مراحل پیش آزمون – پس آزمون تفاوت معنادار وجود دارد. بدین معنا که مداخلات ردیابی بینایی .منجر به کاهش مسائل شناختی و رفتار مقابله ای و بیش فعالی و کل در کودکان گروه شاهد شده است.

فصل پنجم

نتیجه گیری

۱-۵ معرفی پژوهش

چشمها دریچهای به سمت فکر و روح افراد هستند. معلمان برای درک میزان توجه دانش آموزانشان به چشم های آنها نگاه میکنند. حرکات چشمی اطلاعات وسیعی را در مورد رفتار قابل مشاهده فرد فراهم میکنند که همراه با دیگر خصوصیات از قبیل گفتار و حالات بدنی میتوان عملکرد فرد را تفسیر کرد. ارتباط بین بینایی و تفکر در دهههای اخیر موجب تحقیقات گسترده ای شده است. در روانشناسی و علوم اعصاب محققان از حرکات چشمی برای تفسیر و آنالیز روندهای شناختی در تکالیف گوناگون (کارپنتر[۱۴۸] ۱۹۸۰-شیلینگ[۱۴۹]و رینر[۱۵۰]و چامبلی[۱۵۱] ۱۹۹۸) و همچنین جهت بررسی مهارت محاسبه (ساپس [۱۵۲]۱۹۹۰) و مشکلات واژگان (هگارتی [۱۵۳]و مایر[۱۵۴] و گرین[۱۵۵] ۱۹۹۲) استفاده میکنند.
در سالهای اخیر استفاده از تفسیر رفتار چشمی بعنوان معیار ارزیابی توجه بسیار متداول و مرسوم شده است. ارتباط بسیار بالای حرکات و الگوهای رفتاری چشم با روندهای توجهی تأییدی مؤکد بر صحت و درستی نتایج در قالب تعمیم آن به عملکردهای توجهی میباشد. مطالعات متعدد اختلالات حرکت چشمی را با استفاده از روشهایی نظیر FMRI,PETسنجیده اند و همچنین برای بررسی حرکات چشمی از شیوه هایی نظیر تمرینات GO-NO GO(کاستانوئوس[۱۵۶] ۲۰۰۰)، تمرینات Ocular Fixation (گولد[۱۵۷] و باستین[۱۵۸] ۲۰۰۱) و فعالیت های جستجوی دیداری[۱۵۹] (واندراستایگل[۱۶۰] ۲۰۰۲( و فعالیت های حافظه ساکادیک[۱۶۱] (راملس[۱۶۲] ۲۰۰۲) استفاده شده است. در سالهای اخیر در پی تأیید ارتباط عمیق حرکات چشمی و توجهای و همچنین شفاف شدن زیر بناهای شناختی‌- عصبی حرکت چشمی و تطابق آن با کارکردی پردازشی سیستم ادراکی به نظر می‌رسد که فرصت مناسبی جهت بررسی‌ ارتباط این عوامل در کودکان دچار اختلال نقص توجه – بیش فعالی فراهم آماده است. با توجه به ارتباطات ذکر شده میان سیستم اکولوموتور و توجه، در این پژوهش با استفاده از تمرینات حرکت چشمی و آموزش الگو‌های دیداری تغییرات توجهی‌ کودکان ADHDمورد بررسی‌ قرار گرفته است.

۲-۵ تفسیر یافته های پژوهش

در این بخش جهت تفسیر و بررسی یافته های پژوهش نتایج مرتبط با پرسشنامه کانرز والدین را که شامل مسائل شناختی، بیش فعالی، رفتار مقابله ای و نمره کل کانرز است را در یک بخش و نتایج مرتبط با آزمون عملکرد مداوم را که شامل خطای حذف، خطای ارتکاب، سرعت واکنش، تغییر پذیری، آستانه تشخیص و تکرار است را نیز در یک بخش مجزا بطور جداگانه مورد بررسی قرار دادهایم.

تفسیر داده های مرتبط با پرسشنامه کانرز والدین:

نتایج این تحقیق بر اساس پرسشنامه کانرز مبین این نکته است که مداخلات ردیابی بینایی در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه – بیش فعالی در متغیرهای مسائل شناختی، بیش فعالی و همچنین نمره کل کانرز تفاوت معنادار مشاهده شده است. بنابراین چنین نتیجه گرفت که مداخلات ردیابی بینایی منجر به تغییرات رفتاری در حوزههای فوق الذکر در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی نیز شده است.
در تحقیقاتی که در سال ۲۰۱۱ توسط دکتر اریک بورستیک انجام شد نتایج حاکی از آن است که درمان بینایی حرکتی منجر به ارتقای عملکرد تحصیلی و توجهی در کودکان ADHD9 تا ۱۷ ساله بر اساس پرسشنامه کانرز ده ماده ای شده است که نتایج پژوهش حاضر با مطالعه ما همسو میباشد. در این پژوهش نیز متغیرهای مسائل شناختی، بیش فعالی و نمره کل کانرز تغییرات معنادار داشتهاند اما در زمینه رفتارهای مقابله ای تفاوت معنا دار مشاهده نشده است.
در پژوهشی توسط لیندن در سال ۲۰۰۵ که با استفاده از EEG biofeedback بر روی کودکان ADHD انجام شد و گروه مورد مطالعه تحت ارزیابی پرسشنامه کانرز والدین قرار گرفت، استفاده از درمان مورد نظر منجر به تفاوت معنادار در مسائل شناختی کودکان در اثر ارتقای توانایی های توجهی آنها شد که نتایج این مطالعه نیز با پژوهش حاضر همسو میباشد.
در مطالعه دیگری که توسط کلینبرگ در سال ۲۰۰۵ از برنامه آموزشی کامپیوتری در یک دوره سه ماهه در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی استفاده شد که این کودکان تغییرات چشمگیری را در زمینههای کاهش بی توجهی و بیش فعالی را با توجه به پرسشنامه کانرز والدین نشان دادند که این نتایج

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

نیز با مطالعه ما همسو میباشد.
طبق نتایج بدست آمده فرضیه تأثیر مداخله بکار رفته شده بر کاهش مشکلات شناختی کودکان ADHD پذیرفته میشود. تغییر در شاخصه مشکلات شناختی را میتوان مرتبط با تمریناتی دانست که بر تقویت حافظه کاری،ثبات بینایی و اسکن نمودن تصاویر و تمرینات ساکادیک ساده تاکید داشته اند.
شاخص بیش فعالی نیز به دنبال مداخله در گروه تغییرات معناداری را نشان داده است. بنابراین فرض تأثیر مثبت مداخلات ردیابی بینایی بر کاهش نمره شاخص بیش فعالی پذیرفته شده است. شاید علت اصلی تغییر در نمره این خرده مقیاس را بتوان مرتبط با تمریناتی دانست که افزایش تحمل کودک را در طی فعالیتهای تعقیب بینایی رقم زده است.
کامرون و رابینسون[۱۶۳] در سال ۱۹۸۰ با استفاده از مداخلات آموزش شناختی، کاهش میزان مشکلات شناختی و کاهش علائم بیش فعالی را نشان دادند که با نتایج مطالعه حاضر همسو است.
لوبار[۱۶۴] و همکاران نیز کاهش علایم بیش فعالی را با استفاده از تمرینات نوروفیدبک بر اساس پرسشنامه کانرز والدین نشان دادند که با نتایج مطالعه حاضر همخوانی دارد.
در این مطالعه نمره کل پرسشنامه کانرز نیز کاهش معنادار نشان داده است، بنابراین فرضیه تأثیر مداخلات ردیابی بینایی بر عملکردهای رفتاری با توجه بر نمره کل پرسشنامه کانرز والدین کودکان ADHDپذیرفته میشود.
کلینبرگ[۱۶۵] و همکاران در سال ۲۰۰۵ کاهش علایم رفتاری را در کودکان ADHDبر اساس پرسشنامه کانرز پس از ۲۵ روز درمان شناختی انجام دادند که تأییدی بر مطالعه حاضر است.
در پژوهش فاکس[۱۶۶] و همکاران در سال ۲۰۰۳ نمره کل پرسشنامه کانرز والدین پس از مداخلات نوروفیدبک کاهش معناداری را نشان داد که با نتایج مطالعه حاضر همسو میباشد.
در مطالعه حاضر، ارزیابی رفتاری بعد از مداخله در دو گروه را نشان میدهد که مداخلات ردیابی بینایی در گروه مداخله توانسته است در خرده مقیاسهای مشکلات شناختی، بیش فعالی و نمره کل کانرز تغییرات معنادار را بوجود بیاورد. مشاهده مقادیر میانگین این متغیرها نیز حاکی از تفاوت بارز میان گروه مداخله و شاهد بوده است، لذا میتوان آن را ناشی از اثربخشی تکالیف ردیابی بینایی در مطالعه حاضر دانست. مطالعه حاضر نتوانسته است تغییر معناداری را در شاخصه رفتار مقابله ای پدید بیاورد که با توجه به همسویی این نتیجه با مطالعات فوق الذکر این چنین به نظر می رسد که مداخلات مبتنی بر توجه از قبیل نوروفیدبک، بیوفیدبک، تمرینات شناختی و مداخلات مبتنی بر تمرین های اکولوموتور نتوانسته است بر شاخص رفتار مقابله ای تاثیر معنادار بگذارد که می توان این گونه نتیجه گیری کرد که برای تاثیر بر این شاخصه احتمالا باید از تکالیف دیگری استفاده نمود.
نقش فرونتال در تلفیق و یکپارچه کردن اطلاعات برای پردازشهای توجهی و تصحیح الگوهای رفتاری اثبات گردیده است و با توجه به اینکه کودکان دچار اختلال نقص توجه-بیش فعالی اختلال عملکرد را در مناطق فرونتال از قبیل ناحیه کورتکس پره فرونتال جانبی پشتی DLPFC)) نشان میدهند و از آنجاییکه این مدارهای عصبی مشابهی نیز برای کنترل حرکات چشمی وجود دارد به نظر میرسد استفاده از تمرینات اکولوموتور می تواند منجر به تغییرات رفتاری و توجهی در کودکان ADHDشود.

تفسیر داده های مرتبط با آزمون عملکرد مداوم

در پژوهشی که مارتین ارس [۱۶۷]و همکاران در بررسی بیتوجهی، تکانشگری و بیش فعالی کودکان ADHD با استفاده از مداخلات نورو فیدبک و ارزیابی آزمون عملکرد مداوم II انجام دادند نتایج حاکی از کاهش علایم بی توجهی (آستانه تشخیص) و همچنین کاهش خطای حذف و ارتکاب و همچنین سرعت واکنش در این کودکان شده است که در زمینه کاهش علایم بی توجهی نتیجه مداخلات با پژوهش حاضر همسو میباشد.
در مطالعه دیگری که در کودکان و نوجوانان دچار صدمات مغزی انجام شد با استفاده از تمرینات اکولوموتور و ارزیابی آزمون عملکرد مداوم II مهارتهای توجهی این کودکان تفاوت معناداری را نشان داد که با مطالعه حاضر همسو میباشد.
توماس[۱۶۸] و همکاران در سال ۱۹۹۵ از طریق مداخلاتEEG biofeed back طی ۳۰ روز پرداختند و با ابزار ارزیابی [۱۶۹]TOVA نتیجه مداخله را تحت بررسی قرار دادند. نتیجه این ارزیابی تغییرات معنادار را در توجه متمرکز و همچنین زمان واکنش را نشان داد.
در مطالعه لوسک[۱۷۰] و منسور [۱۷۱]در سال ۲۰۰۶ با استفاده از تمرینات نوروفیدبک و ارزیابی عملکرد مداوم در کودکان ADHDافزایش عملکرد توجهی و کاهش تکانشکری را نشان میدهد که با پژوهش حاضر همسو میباشد.
با توجه به نتایج بدست آمده بر طبق آزمون عملکرد مداوم II چنین به نظر می رسد که آستانه تشخیص، تکرار و تغییر پذیری تغییرات معناداری را گزارش داده اند. تکرار در آزمون عملکرد مداوم شاخصه ای از خطا در پاسخ اولیه است که نشان دهنده تکانشگری است. با توجه به تغییر در این خرده آزمون میتوان آن را منتسب به تمریناتی دانست که به ردیابی بینایی و همچنین کنترل تکانه کامپیوتری توسط آزمونگر ارائه شده است.
همچنین در مورد خرده آزمون آستانه تشخیص که معیاری برای بی توجهی و توانایی تمایز کودکان است میتوان اینگونه نتیجه گرفت که تمرینات جستجوی دیداری منجر به افزایش آستانه تشخیص در این کودکان شده است.
تغییرات معنادار را در شاخصه تکرار میتوان به افزایش سطح تحمل کودک و همچنین وابسته به تغییرات در آستانه تشخیص دانست.
در مورد خطای حذف و ارتکاب و س
رعت واکنش با توجه به اینکه تفاوت معنادار مشاهده نشد ولی تغییرات بارز در میانگین بدست آمده کارآیی مداخله را در موارد فوق الذکر نشان میدهد.
با توجه به نقش سینگولیت قدامی در فرآیندهای شناختی پیچیده، انتخاب پاسخ وکشف خطا و نقص این منطقه از مغز در کودکان دچار اختلال نقص توجه- بیش فعالی که میتواند منجر به بروز علایم تکانشگری و بیش فعالی شود استفاده از تمریناتی که بر مبنای کنترل تکانشگری و همچنین مهار پاسخ که در مداخلات پژوهش حاضر در نظر گرفته شد میتواند منجر به تغییر در سطح بیش فعالی و تکانشگری این کودکان شود.
با توجه به این که نقص در مسیرهای فرونتو استرایتال باعث ایجاد علایم ADHD شده است و نقص در این مدار منجر به کاهش توانایی در مهار پاسخ های نامناسب میگردد و همچنین با توجه به نقش کورتکس فرونتال و بازال گانگالیا در کنترل پاسخ های ارادی و مهار ساکادیک، تکالیف بینایی-حرکتی میتواند در جهت کاهش و مهار پاسخ های رفلکسی ناخواسته مفید باشد.