دیدگاه پرستاران نسبت به موانع فردی و سازمانی رعایت بهداشت دست در بخشهای نوزادان تبریز، سال۱۳۹۲- قسمت ۵
Colors catalogue

دیدگاه پرستاران نسبت به موانع فردی و سازمانی رعایت بهداشت دست در بخشهای نوزادان تبریز، سال۱۳۹۲- قسمت ۵

این مطالعه اشاره شده است که طی تجزیه و تحلیل چک لیست ها مشخص شد که ۵۰ درصد پرسنل نارضایتی از کیفیت نامرغوب صابونهای مایع و۳۰ درصد عدم اجرای روش صحیح شستن دست و ۲۰ درصد عدم آگاهی از موقعیتهای شستن دست داشتند و طی مداخلاتی که انجام شده بود میزان کشت مثبت دست پرسنل از ۹۳ درصد به ۵۴ درصد کاهش یافته بود، ۹۰ درصد پرسنل روش صحیح شستشوی دست را انجام دادند و ۵۰ درصد از بیماران این آگاهی را یافتند که از
پرسنل بخواهند قبل از انجام مراقبت های درمانی دست خود را بشویند(۵۴). موانع مشابه در مطالعات متعدد دیگری نیز اشاره شده است (۲۴, ۳۸, ۳۹, ۵۵-۶۰).
با توجه به پذیرش پایین کارکنان مراقبت بهداشتی نسبت به رعایت بهداشت دست، و پایداری موضوع عفونت بویژه در بخش‌های حساسی چون نوزادان(۳۰, ۳۱) اقداماتی برای افزایش رغبت کارکنان بهداشتی برای رعایت بهداشت دست انجام شده که در این میان برگزاری دوره‌های آموزشی جهت افزایش آگاهی افراد مورد توجه ویژه‌ای بوده(۴۱)، اما در این مورد نیز توافق نظر به دست نیامده است چون بعضی از مطالعات با وجود داشتن آگاهی و دانش مناسب کارکنان، بهداشت دست را ضعیف معرفی کرده است(۴۲) و بر عکس عده‌ای افزایش دانش کارکنان را اولین قدم در راستای رعایت بهداشت دست ذکر کرده‌اند(۲۱). مطالعات مخلتف در مورد کفایت آگاهی پرستاران از بهداشت دست به نظر واحدی دست نیافته‌اند(۴۰, ۴۳) عسگریان (۲۰۰۸) در مطالعه ای تحت عنوان ” بهداشت دست در کارکنان مراقبت سلامتی ایران ” اشاره می‌کند آگاهی کارکنان پرستاری در مورد احتیاطات استاندارد کافی نیست، چون برخی از آنان معتقدند که با پوشیدن دستکش، نیازی به شستن دست نیست(۴۰). نتایج مطالعه بررسی دانش و عملکرد کارکنان پرستاری در مورد کنترل عفونت بیمارستانی در اصفهان نشان داد که تنها ۲/۴۳ درصد از آنها از سطح دانش خوبی بهره مند بوده اند(۴۴). نجفی ۱۳۹۲ در مطالعه مروری خود، آگاهی، پذیرش و عملکرد کارکنان بهداشتی بویژه در بخش های ویژه را ضعیف گزارش کرده و در یک نتیجه‌گیری از متون بهداشت دست در ایران می‌افزاید: به طور کلی پرستاران در ۸۳ درصد از موقعیتها اقدام به م رعایت بهداشت دست نمی‌کنند و در این میان بیشترین موارد بهداشتی کردن دستها (۴۳ درصد)
بعد از تماس با بیمار اتفاق می‌افتد(۴۵).
مروری بر متون
۱- وایت بی[۱۲] (۲۰۰۶) در یک تحقیق توصیفی با عنوان “چرا کارکنان مراقبت بهداشتی، دست هایشان را نمی‌شویند” اشاره می‌کند که رفتار انسان تحت تاثیر فاکتورهای زیادی چون ویژگی‌های بیولوژیکی، محیط، آموزش و فرهنگ قرار می‌گیرد و هرچند تاثیر این عوامل معمولا با هم سنجیده می‌شود ولی بعضی از آنها بر بعضی دیگر برتری دارد و در مورد کارکنان مراقبت بهداشتی به تئوری رفتار برنامه ریزی شده اشاره کرده و می‌گوید: علت شستشوی دست، نیت پیشین افراد برای شستشوی دست هست و قصد و نیت افراد از انجام یک کار بوسیله سه متغیر (هر چند با درجات متفاوت) پیش بینی می‌شود: ۱- نگرش افراد (یعنی اینکه فرد احساس کند که رفتار او نتایج و ویژگی‌های خاصی داردکه ممکن است برای او سودمند باشد) ۲- هنجارهای درونی (ادرارک افراد از تحت فشار و کنترل بودن توسط سایر افراد و گروهها) ۳- کنترل رفتاری درک شده (ادراک فرد از سهولت یا دشواری انجام رفتار). وی نتیجه می‌گیرد در سه گروه مورد بررسی خود ( بچه‌ها، مادران، پرستاران )، رعایت بهداشت دست در بچه‌ها به خاطر زدودن میکروبها، در مادران به علت رفتارهای عادتی و در پرستاران به علت محافظت از خود می‌باشد. در ادامه از بعضی عوامل مثل شرایط بیماران، میزان تماس با بیمار و حجم کار، تشخیص بیماری، ظاهر فیزیکی، سن
بیمار ، دیده شدن ترشحات و مایعات بدن بیمار به عنوان عواملی یاد می‌کند که ممکن است در رعایت بهداشت دست تاثیر داشته باشند(۳۱).
۲- عسکریان (۲۰۱۲) در مطالعه خود با عنوان «پیش‌بینی بهداشت دست در بین کارکنان درمانی ایران با استفاده از تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده» که به منظور شناخت عوامل پیشگویی کننده بهداشت دست در تماس‌های تمیز و آلوده در بیمارستانها بر روی ۱۲۰۰ نفر از کارکنان بیمارستانی در هجده بیمارستان خصوصی و ده بیمارستان دولتی تحت نظر دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام داد، نتایج این طرح نشان می‌دهد که برای موفقیت در رعایت بهداشت دست توسط کارکنان بیمارستانها باید تبلیغ و آموزش بهداشت دست را در سطح جامعه آغاز کرد و در چهارچوب آگاهی رسانی عمومی در سطح جامعه، کارکنان بیمارستان ها هم تبعیت بیشتری برای رعایت بهداشت دست در تماس با بیماران خواهند داشت. این محقق معتقد است که به منظور ارتقای فرهنگ شست و شو یا بهداشت دست، بیماران قبل از معاینه و بررسی توسط تیم درمانی با پرسیدن یک سوال ساده، از رعایت بهداشت دست توسط تیم درمانی خود اطمینان حاصل کنند. عسگریان همچنین با تاکید بر ضرورت وجود ماده نرم‌کننده در کنار ماده ضدعفونی کننده الکل جهت استفاده پرسنل بیمارستان، اشاره کرده که نبود این ماده سبب می‌شود استفاده از ماده ضدعفونی کننده الکل به دلیل ایجاد خشکی پوست مورد استقبال افراد ارائه دهنده خدمات بهداشتی قرار نگیرد. وی در ادامه می‌افزاید، استفاده از دستکش با وجود ضروری بودن بکارگیری در موارد خاص، نمی‌تواند جایگزین شستن دست‌ها شود چراکه هنگام درآوردن دستکش،‌ دستها
ممکن است دوباره آلوده و این آلودگی به فرد ارائه دهنده خدمات بهداشتی – درمانی و یا بیمار بعدی منتقل شود(۴۴).
۳- ماهش[۱۳] (

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت fumi.ir

۲۰۱۰) در مطالعه‌ای با عنوان ” بررسی امکانات شستشوی دست در بخش‌های سرپایی بیمارستانهای آموزشی هند ” اشاره می‌کند که در متون کمبود امکانات شستن دست به عنوان یک مانع برای شستن دست ها گزارش شده است، و مطالعه خود را با هدف ارزیابی امکانات شستن دست در بخش‌های سرپایی انجام می‌دهد، وی بوسیله چک لیستی تمام امکانات بهداشت دست را در این بخش‌ها ارزیابی می‌کند، از ۲۱۱ اتاق مورد بررسی در این مطالعه، امکانات شستشوی دست در ۲۰۹ اتاق ( ۰۵/۹۹ درصد ) موجود بود، از این میان ۲۰۶ اتاق ( ۵۶/۹۸ درصد ) سینک های مربوط به شستشوی دست در نزدیک محل فعالیت پرسنل داشتند، تقریبا همه شیرهای آب ( ۵/۹۹ درصد ) با پدال دستی عمل می‌کردند، ۳۵ سینک ( ۷۵/۱۶ درصد ) مجهز به ظرف صابون نصب شده روی دیوار بود و در مورد ۲۱ سینک (۵/۱۰ درصد )، ظرف صابونهای دیواری شکسته شده بود. در ۱۴ مورد ( ۷۰/۶ درصد ) ظروف صابون خالی بودند و فقط در ۶ مورد( ۸۷/۲ درصد ) محلول ضدعفونی کننده دست موجود بود. ۴ سینک ( ۹۱/۱ درصد ) مجهز به محلی جهت آویزان کردن حوله روی دیوار بود و در مورد ۸ سینک (۸۳/۳ درصد )، میخ نگهدارنده حوله شکسته شده بود. در ۴۳ مورد ( ۵۷/۲۰ درصد ) حوله وجود نداشت و در ۲۳ مورد ( ۱۱ درصد ) حوله‌ها کثیف بودند. در کنار هیچکدام از سینکها دستورالعمل شستن صحیح دستها نصب نشده بود. ماهش نتیجه‌گیری می‌کند که امکانات شستشوی دست هر چند کامل نیست ولی کافی است. لازم هست تا شیرهای آب به نوع اتوماتیک تبدیل و دستمالهای کاغذی جایگزین حوله‌های
پارچه‌ای شود در نهایت می‌افزاید که مدیران بیمارستانها در کشورهای در حال توسعه باید به صورت مستمر در جهت ارائه بهترین امکانات بهداشت دست تلاش کنند(۳۹).
۴- در یک مطالعه برای درک عوامل رفتاری تاثیرگذار در بهداشت دست که توسط جانگ[۱۴] (۲۰۱۰) و همکاران در کانادا و به روش بحث گروهی متمرکز انجام شد، محققان بعد از تجزیه و تحلیل موضوعی نظرات شرکت کنندگان گزارش کردند که حجم کار بالا و کار در مواقع اورژانسی پایبندی به بهداشت دست را غیرممکن می‌سازد، همچنین آنها گایدلاینهای رعایت بهداشت دست را محافظه‌کارانه دانسته و معتقد بودند بسته به شرایط قضاوت خود آنها برای تعیین زمان رعایت بهداشت دست واقع‌بینانه‌تر از گایدلاینهاست از طرفی بحث در میان شرکت‌کنندگان، شکاف دانش در میان آنها را آشکار ساخت به طوریکه بیشتر آنها تمایل به کسب اطلاعات و آموزش بیشتر در این زمینه داشتند. شرکت کنندگان حفاظت از خود را به عنوان دلیل اصلی آنها را برای رعایت بهداشت دست ذکر کرده بودند، آنها همچنین اقرار کردند به هنگام استفاده از دستکش در زمانهای بستری زیاد بیمار، احساس حفاظت بیشتر از خود دارند. دسترسی محدود به محصولات بهداشتی نیز از علل سردرگمی پرسنل ذکر شد، همچنین پزشکان به عنوان الگوی سایر پرسنل در رعایت بهداشت دست مورد خطاب بودند(۵۵).
۵- در یک تحقیق مداخله‌ای (۲۰۱۰) که از طرف سازمان بهداشت جهانی و در راستای بهبود بهداشت دست در کشور فقیر آفریقایی مالی انجام شد، اقدماتی از قبیل معرفی و عرضه محصولات ضدعفونی کننده موضعی، نظارت بر رعایت بهداشت دست، ارائه بازخورد از عملکرد پرسنل در این زمینه، آموزش کارکنان و نوشتن پوسترها و پیامهایی برای یادآوری بهداشت دست
انجام شد. وضعیت بهداشت دست و دانش پرسنل شرکت کننده و زیرساختها و امکانات بهداشت دست قبل و بعد از مداخلات ارزیابی گردید، ارزیابی‌ها نشاندهنده کمبودهای شدید در زمینه امکانات بهداشت دست بود، بعد از انجام مداخلات میزان رعایت بهداشت دست از ۸درصد به ۲۱ درصد و میزان دانش دانش افراد به طور معنی‌داری افزایش یافت. نهایتا انجام مداخلات چندجانبه در زمینه بهداشت دست در کشورهای در حال توسعه و فقیر موفقیت آمیز است و این دولتها باید برای ترویج بهداشت دست این اقدمات را انجام دهند(۵۷).
۶- مطالعه‌ای با عنوان ” ترویج و توسعه پایدار بهداشت دست از طریق برنامه گسترده با تاکید بر تقویت مثبت ” توسط مایر[۱۵] و همکاران ( ۲۰۱۱ ) در ایالات متحده امریکا انجام شد، در این مطالعه نیمه تجربی در یک بیمارستان ۴۵۰ تخت خوابه، یک سری اقدمات مداخله‌ای در مرکز پایلوت مورد نظر که از نظر عوامل شناختی و رفتاری مورد خطاب قرار گرفته بود، انجام گردید که شامل: ” دسترسی به ضدعفونی کننده های دست، آموزش، حسابرسی و بازخورد مستمر همراه با روش جدیدی از اصلاح رفتار با تمرکز بر تقویت مثبت و تغییر انگیزه ها ” بود. ۳۶۱۲۳ موقعیت بهداشت دست در میان تمام رده‌های کارکنان درمانی از اکتبر ۲۰۰۰ تا اکتبر ۲۰۰۶ مورد مشاهده قرار گرفت و در سال اول بعد از شروع مداخلات، میزان رعایت بهداشت دست به طور معنی داری افزایش یافت، که در طول سالهای بعدی نیز این افزایش میزان رعایت مشاهده شد، هر چند افزایش میزان رعایت در بین پزشکان به اندازه افزایش رعایت در سایر کادر درمانی نبود. بر اساس نتایج این
مطالعه علیرغم بهبود در رعایت بهداشت دست، میزان عفونتهای MRSA[16] و VRE[17] کاهش نداشت(۵۸).
۷- لی[۱۸] (۲۰۱۲) در یک مطالعه میزان آگاهی پرستاران و کارکنان خدمات را بررسی و تاثیر آموزش را بر نحوه عملکرد آنان مورد سنجش قرار داد، هدف مطالعه آموزش بهداشت دست به پرستاران استف و کادر خدمات و بحث در مورد استراتژیهای مربوطه بود. بعد از آموزش سوالاتی در مورد تعاریف بهداشت دست، اهمیت بهداشت دست و میزان آگاهی از اندیکاسیونهای بهداشت دست از شرکت کنندگان پرسیده شد. روش شستن دست شش مرحله‌ای بر روی یک چک لیست درج شده و به کارکنان داد
ه شد و از آنها خواسته شده تا با آب و صابون دستهای خود را بشویند، و سپس نحوه شستشو از روی چک لیست بررسی شد. بعد از دریافت آموزش و بررسی پاسخنامه‌ها، میزان آگاهی از تعاریف بهداشت دست، اهمیت بهداشت دست و اندیکاسیونهای بهداشت دست به ترتیب ۵۵/۹۳ درصد، ۵۶/۸۰ درصد و ۸۷/۸۳ درصد بود. رعایت صحیح شش مرحله شستن دست ۳۲/۹۲ درصد بود. در نهایت نتیجه‌گیری شده که باید برای تقویت مفاهیم بهداشت دست در میان پرستاران، انواع مختلفی از روشهای آموزش بهداشت دست به کار گرفته شود و ترویج دانش بهداشت دست می تواند آگاهی و کیفیت شستن دست را افزایش دهد(۴۱).
۸- اشمیتز[۱۹] (۲۰۱۴) و همکاران در سال ۲۰۱۴ مطالعه‌ای را با هدف بررسی تاثیر پیاده‌سازی اقدامات چندگانه سازمان بهداشت جهانی در زمینه بهداشت دست در اتیوپی انجام

دادند، این مطالعه به صورت ارزیابی قبل و بعد عملکرد کارکنان بهداشتی در رعایت بهداشت دست بر اساس گایدلاینهای سازمان بهداشت جهانی و در سه مرحله انجام شد. ۱- ارزیابی اولیه از وضعیت رعایت بهداشت دست و بررسی زیرساخت های بیمارستان در زمینه بهداشت دست ۲- اجرای مداخلات ( شامل توزیع ضدعفونی کننده‌های دست تجاری، اجرای یک سری اقدامات توصیه شده از طرف سازمان بهداشت جهانی در جهت رعایت بهداشت دست) ۳- بررسی میزان رعایت بهداشت دست توسط کارکنان مراقبت بهداشتی، بعد از اجرای مداخلات.
بعد از اجرای مداخلات ادراکات کادر درمانی نسبت به اقدامات و میزان پذیرش محلولهای ضدعفونی کننده از طریق یک فرم نظر سنجی مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس یافته‌ها در این مطالعه، در ابتدا مواد ضدعفونی کننده به ندرت در دسترس بودند و تنها ۲۰ درصد از سینکها مجهز به مواد شوینده دست بودند. به دنبال اجرای اقدامات مداخله‌ای، افزایش قابل ملاحظه‌ای در میزان رعایت بهداشت دست مشاهده شد، به طوری که میزان رعایت ار ۱/۲ درصد در ابتدا به ۷/۱۲ درصد بعد از اجرای مداخلات افزایش یافت. میزان رعایت در بین تمام پرسنل درمانی به غیر از پزشکان حاضر، افزایش چشمگیر داشت. در نظر سنجی ۶۴درصد افراد استفاده از محلولهای ضدعفونی کننده دست را ترجیح می‌دادند. در نهایت نویسندگان نتیجه‌گیری کرده‌اند که اجرای این اقدمات موفقیت آمیز بوده و کارکنان از کیفیت مواد قبلی ضدعفونی کننده دست نارضایتی داشته‌اند(۶۱).
فصل سوم: روش پژوهش

 

 

    • نوع پژوهش

 

    • جامعه پژوهش

 

    • روش نمونه‌گیری

 

    • معیارهای ورود به مطالعه

 

    • معیارهای خروج از مطالعه

 

    • زمان مطالعه

 

    • مکان مطالعه

 

    • حجم نمونه

 

    • مشخصات فردی- اجتماعی نمونه‌های پژوهش

 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

 

    • ابزار گردآوری داده‌ها

 

    • پرسشنامه دموگرافیک

 

    • پرسشنامه بررسی موانع رعایت بهداشت دست

 

    • پرسشنامه اگاهی از بهداشت دست

 

    • اعتبار علمی- روایی ابزار

 

    • اعتماد علمی- پایایی ابزار

 

    • روش تجزیه وتحلیل داده‌ها

 

  • روش اجرا و ملاحظات اخلاقی

 

این فصل در رابطه با روش پژوهش و ملاحظات اخلاقی تدوین شده است. روش پژوهش در این بررسی شامل نوع پژوهش، جامعه پژوهش، نمونه پژوهش، روش نمونه‌گیری، معیارهای ورود و خروج، محیط پژوهش، ابزار گردآوری داده‌ها، تعیین اعتبار و اعتماد علمی، روش تجزیه و تحلیل داده‌ها و ملاحظات اخلاقی می‌باشد.
نوع پژوهش:
هنگامی که دانش کمی درباره مسئله وجود دارد، غالبا مطالعات توصیفی پیشنهاد می‌شود، هدف از تحقیق توصیفی، کاوش و توصیف پدیده‌ها در مورد موقعیت‌های زندگی واقعی است. این روش برای ایجاد دانش جدید درباره مفاهیم یا موضوعاتی که محدود شده ویا تحقیق نشده‌اند، به کار می‌رود(۶۲). مطالعه حاضر از نوع توصیفی است و به صورت مقطعی انجام شد که در آن به بررسی موانع رعایت بهداشت دست از دیدگاه پرستاران بخش‌های نوزادان و NICU چهار بیمارستان منتخب تبریز پرداخته‌ شد.
جامعه پژوهش:
اولین قدم در نمونه‌گیری، داشتن تعریف روشن از جامعه مورد مطالعه و خصوصیات آن است. جامعه شامل گروهی از افراد است که یک یا چند صفت مشترک دارند و این صفات مورد توجه محقق می‌باشد(۴۹). در این مطالعه جامعه پژوهش کلیه پرستاران شاغل در بخش های نوزادان وNICU بیمارستانهای ۲۹ بهمن، طالقانی، کودکان و الزهرا (س) تبریز می‌باشد.

دیدگاهتان را بنویسید